Zabezpieczenie zabytku trwałe

Zabezpieczenie zabytku trwałe jest tym etapem prac technicznych, który poprzedza lub niekiedy jest prowadzony jednocześnie z pracami konserwatorskimi o charakterze wykończeniowym i artystycznym.

Prace związane z zabezpieczeniem trwałym zabytku prawie zawsze wkraczają w specyfikę robót o charakterze inżynieryjno-budowlanym, których właściwe ustalenie odgrywa szczególnie ważną rolę w procesie wzmacniania i stabilizacji zagrożonych budowli.

Problematyka inżynieryjno-budowlana w swej treści w pracach związanych z zabezpieczeniem zabytków jest bardzo rozległa i jak wynika z dalszych rozdziałów, bywa nieraz bardzo skomplikowana. Biorąc ogólnie, prace związane z zabezpieczeniem trwałym zabytku można sprowadzić przeważnie do dwu podstawowych zadań:

a)    usunięcia lub osłabienia czynników stanowiących to czy inne zagrożenie dla zabytku, których źródła tkwią poza obiektem,

b)    zabezpieczenia lub uodpornienia samego obiektu na działanie czynników niszczących.

Wykonanie zabiegów trwałego zabezpieczenia w każdym przypadku wiąże się ściśle z uprzednim rozpoznaniem i opracowaniem koncepcji zabezpieczenia oraz wskazania środków technicznych, jakie powinny być zastosowane dla tego celu w konkretnym przypadku bez uszczerbku dla historycznej wartości zabytku.

Grupę zabiegów zabezpieczenia trwałego reprezentuje wiele różnorodnych pod względem technicznym i organizacyjnym środków działania. W odniesieniu do samego obiektu zabiegi techniczno-konserwatorskie o charakterze trwałym można sklasyfikować jako ingerencję ekstra-genną i introgenną.

Zabiegi o ingerencji ekstragennej polegają przeważnie na wprowadzeniu trwałych środków ochrony poza zabytkiem, w celu zachowania materiałów lub układu konstrukcyjnego w stanie autentycznym, z zastosowaniem zabezpieczenia zabytku przed możliwościami dalszego zniszczenia wskutek działania otaczającego środowiska, a zwłaszcza czynników klimatycznych.

W zakresie tego typu środków najczęściej stosuje się wszelkiego rodzaju osłony zewnętrzne, wprowadza się pomocnicze konstrukcje nie związane z układem zabytkowym lub stosuje się ochronę za pomocą innej budowli przekrywającej dany obiekt. Tego rodzaju zabiegi dotyczą w większości przypadku cennych wątków murów zabytkowych, fragmentów budowli lub pewnych jej zespołów, a niekiedy i całych budowli o unikalnej wartości historycznej lub kulturalnej, zwłaszcza gdy ich zabezpieczenie wiąże się z koniecznością stworzenia odpowiedniego mikroklimatu lub dostępu do badań albo stałej ekspozycji. W ten sposób zabezpieczono niektóre szczątki murów romańskich i gotyckich na Wzgórzu Wawelskim, mury romańskie w kościele Sw. Wojciecha w Krakowie, relikty murów preromańskich w Wiślicy i inne.

Zabiegi techniczne o charakterze ingerencji introgennej .mają na celu usunięcie zniszczeń i zagrożeń zachodzących wewnątrz konstrukcji i tą drogą — przywrócenie nadwerężonym, rozluźnionym lub posiadającym ubytki zespołom murowanym zdolności do spełniania pierwotnych konstrukcyjnych i użytkowych funkcji.

Ingerencja techniczna introgenną może być również podyktowana potrzebą podwyższenia zdolności nośnej elementów w związku z zamierzoną ich adaptacją do spełnienia nowych funkcji, a także w przypadkach, gdy w stosunku do pierwotnego przeznaczenia konstrukcji zaistniały nowe warunki pracy.

Zabiegi tego rodzaju stosuje się niekiedy także w tych przypadkach, ,gdy zachodzi potrzeba dokonania technicznej korekty istniejącego założenia przestrzennego z uwagi na statyczne i konstrukcyjne wymagania, co może mieć miejsce np. w przypadku przebudowy części nośnych i zmiany ich przeznaczenia statycznego w stosunku do tego, który spełniały pierwotnie, lub ze względu na zmianę własności mechanicznych zastosowanych materiałów murowych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *